Ömür OKUR » Atatürk » Anektodlarla Atatürk » Atatürk Bir Gün Gizlice Köşkten Kaçtı

Atatürk Bir Gün Gizlice Köşkten Kaçtı

Paylaş; başkaları da faydalansın!

Atatürk ve Adalet

Yüzyıllar, Türk halkı içerisinde en çok Türk köylüsünün ezilmişliğine tanıklık etmiştir. Türkiye’nin gerçek sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür diyen ATATÜRK, köylünün ihmal edilmişliğini bir türlü kabullenememiştir. Yapılmış olan haksızlıkları 1 Mart 1922’de Büyük Millet Meclisinde yaptığı bir konuşmada şöyle dile getirmiştir:

“Efendiler!… Yedi yüzyıldan beri dünyanın çeşitli ülkelerine göndererek kanlarını akıttığımız, kemiklerini topraklarında bıraktığımız ve yedi yüzyıldan beri emeklerini ellerinden alıp savurduğumuz ve buna karşılık her zaman aşağılama ve alçaltma ile karşılık verdiğimiz ve bunca özveri ve bağışlarına karşı iyilik bilmezlik, küstahlık ve zorbalıkla uşak durumuna indirmek istediğimiz bu soylu sahibin önünde büyük bir utanç ve saygıyla gerçek durumumuzu alalım.”

Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren ATATÜRK bu sözlerinin takipçisi olmuştur. Devletin her kuruşa muhtaç olduğu kuruluş döneminde devlet bütçesinin yarısını oluşturan aşar vergisini kaldırarak köylüyü vergi yükünden kurtarmış, örnek çiftlikler kurmak, ucuz kredi vermek, tohum dağıtmak, üretime yönelik eğitimi köylünün ayağına götürmek gibi hizmetlerle de yüzyılların haksızlıklarını biraz olsun gidermek için çalışmıştır. Mesajı değiştirilmeden kısaltmalar yapılarak verilen aşağıdaki anekdot; Türk köylüsünün geçmişteki durumunu ve ATATÜRK’ün bu konudaki bakış açısını yansıtan düşündürücü bir örnektir:

Yıl 1936 ATATÜRK, Selânik günlerinde çocukluk arkadaşı olan Nuri Conker ile birlikte bir gün köşkten gizlice bir otomobille ayrılır. Yolda, otomobilin tentesini de açtılar. Güzel bir eylül sonu akşamı; sonbaharın tadını çıkararak, Çekmece’ye doğru gidiyorlardı. Hava ılıktı, görüntü güzeldi ve her şey düzeninde işliyordu.

Birden ATATÜRK’ün gözleri akşam güneşi altında çift süren bir köylüye takıldı. Yaşlı bir adamdı bu. Ama sapanın sapına iyice yapışmış, toprakları yavaş yavaş deviriyordu. Fakat çiftin bir yanında öküz, bir yanında merkep vardı. Eşit güçlerle çekilmediği için sapan yalpa vuruyordu.

ATATÜRK şoföre:

-Dur!… dedi.

İndiler. Çift süren köylü yoldan uzak değildi. ATATÜRK elini arka cebine götürüp sigara tabakasını çıkardı; sonra köylüye seslendi:

-Kolay gelsin ağa!…

Köylü bu sese başını çevirmeden karşılık verdi:

-Eyvallah, eyvallah…

ATATÜRK, baştan seslendi:

-Ateşin var mı, ateşin?

Bu kez köylü sesten yana döndü. ATATÜRK elindeki yanmamış sigarayı gösteriyordu…

-Tiryakisin bey galiba? Tiryaki, tiryakinin halinden anlamalı…

-Eh… Kirbiti unutmuşuz da…

ATATÜRK bir sigara uzattı, köylü de çakmağı çakıp fitili ateşledi. Tatlı bir yanık kokusu tüten fitilden sigaraları yaktılar. ATATÜRK:

-İşler nasıl ağa? dedi. Bu yıl mahsulden yüzünüz güldü mü?

Köylü isteksiz isteksiz konuştu:

-Tanrı’nın gücüne gitmesin ama bey, bu yıl yufkaydı mahsül. Kabahatin acığı bizde, acığı yukarıda! -Parmağıyla gökyüzünü gösteriyordu

-Biz geç davrandık, yukarısı da rahmeti esirgedi, böyle işte..

-Bakıyorum, sapanın bir yanında öküz, bir yanında merkep koşulu.

Öküzün yok mu senin?

-Var olmasına var ya, hıdırellezde vergi memurları sattılar…

-Hiç vergi memuru köylünün üretim aracını satar mı? Olmaz böyle şey!

Muhtara şikayet etseydin…

Köylü güldü:

-Muhtar başında deel miydi memuruna bey?

ATATÜRK dudaklarını kemirerek konuştu:

-Sen de kaymakama gitseydin!

Köylü iyice güldü:

-Sen de benle gönül mü eyleyon beyim, kaymakamın habarı olmadan bizim buralarda kuş bile uçmaz. Geçti o eski devirler. Şimcik ATATÜRK’ümüz var başımızda!

ATATÜRK konuşmayı sürdürdü.

E peki İstanbul şuracıkta… Gideydin valiye anlataydın derdini… Onun işi bu değil mi?…

-Bırak şu sagari allasen, biz onun buralardan çok gelip geçtiğini gördük. Yakasına yapışsak, acep derdimizi duyurabilir miyiz?

ATATÜRK iyice giyinmişti! Ama köylünün konuşması da çok hoşuna gidiyordu. Sordu:

-Adın ne senin ağa?…

-Halil… Köylük yerde sorsan, Halil Ağa derler…

Peki Halil Ağa, bu senin işin beni bayağı meraklandırdı. Benim bildiğime göre, bir çiftçinin üretim aracı elinden alınmaz. Sen aldılar diyorsun… Hadi, kaymakam şöyle, vali böyle diyelim, e peki bir Başvekil İsmet Paşa var bilir misin?…

-Bilmez olunur mu beyim!…

-Tamam öyleyse, hemen her hafta İstanbul’a geliyor, Florya Köşkü’ne iniyor. Köşk de şuracıkta… Bir gün kapıda bekleseydin de derdini dökseydin ona… Her halde çaresini bulurdu.

Sen benim konuşmamdan hoşlaştın, gönül eyliyon galim. Ama bak şinci tutalım gittim vardım; beni o kapıya komazlar ya… Tutalım kodular koskoca İsmet Paşamıza göstertmezler ya! Tut ki gösterdiler, ya ona hâlimi nasıl yanacağım hele; o sağarın sağarı, hiç işitmez canım!

-E peki, bakalım bu dediğime ne bulacaksın! Demin, ATATÜRK’ümüz var başımızda dedin ya… O da koca yaz şuracıkta oturup duruyor. Gitseydin, çıksaydın önüne, anlatsaydın hâlini. O da seni yüzüstü bırakacak değildi ya!…

Köylü iyice keyiflenmiş, keh keh gülüyor, karşısındakinin bilmezliğine acımış gibi bakıyordu:

-Sen ne diyon bey?… Mustafa Kemal Paşa ATATÜRK’ümüzün yüzünü görmek için peygamber gücü gerek… Temin dedik ya, tut ki gördük, yiyip içmekten, işinden, gücünden başını kaldırıp bizim öküzümüzün arkasından mı seyirtecek?…

ATATÜRK köylünün omzuna elini koyarak:

-Senden hoşlandım Halil Ağa, dedi. Bir gün köyüne de gelir, bir ayranın içerim. Açık yürekli bir vatandaşsın. Ama yine de sana söylüyorum, hakkını kimsede bırakma, ara!…

Dönüp arabaya bindiler. Halil Ağa, onları uğurluyordu:

-Meraklanma beyim, evellallah heç kimse bizim hakkımıza el değdiremez. Devlet borcudur, ödenecek!… Ekime geç davranmışın gök rahmetini esirgemiş, dinler mi devlet baba?… Helâl olsun!…

Otomobil hareket etti. Bir süre gittiler, sonra ATATÜRK Nuri Conker’e.

-Bir uygun yerden dönelim, tadı kaçtı bu işin! dedi. Döndüler. ATATÜRK susuyor, düşünüyor, sigara üstüne sigara yakıyordu. Yüzünde ince bir keder vardı.

-Yahu çocuk, şu Halil Ağanın vergi borcundan öküzünü satmışız, merkeple çift sürüyor; hala da “devlet baba” diyor. Ne mübarek millet bu millet!…

ATATÜRK yavere:

-Şimdi, dedi, İstanbul’da ne kadar bakan, milletvekili varsa, bunların hepsini telefonla bulacaksın! Bu akşam kendilerini yemeğe bekliyorum.  Ayrıca Vali Muhittin Üstündağ ile, Başvekil İsmet Paşayı bul, onlara da haber ver.

Yaver odadan çıktı. ATATÜRK Nuri Conker’e döndü:

-Beri bak Nuri!… Şimdi sen de bizim çıktığımız araba ile çıkıp o Halil Ağayı bulacaksın. Ona benim kim olduğumu söyleme. Tüccar, zengin bir adam falan dersin. Seni sevdi, sana öküz alıverecek diye bir şeyler söyle, kandır. Kuşkulandırmadan al gel buraya.

O akşam ATATÜRK’ün sofrasında Başbakan İsmet İnönü, bakanlar, milletvekilleri, İstanbul Valisi Muhittin Üstündağ yirmi beş kişi kadardılar.

ATATÜRK bir ara:

-Bu akşam soframıza “Efendimiz gelecek” dedi. Kendisine nasıl davranacağınızı görmek isterim!…

Halil Ağa kapıdan görününce. ATATÜRK ayağa kalktı. Kalkması ile bütün sofra gür diye ayağa kalkıştılar. ATATÜRK:

-Hoş geldin Halil Ağa! dedi. Sonra masadakilere dönüp tanıttı. İşte beklediğimiz efendimiz!

Conker, Halil Ağayı ATATÜRK’ün sağ başına oturttu, kendisi de ayrılan sandalyeye geçti. ATATÜRK sofradakilere, o gün köşkten Conker’le birlikte nasıl çıktığını, Halil Ağayı, bir yanında öküz, bir yanında merkeple çift sürerken nasıl gördüğünü sigara yakmak bahanesiyle nasıl kendisiyle konuştuğunu ayrıntılı bir biçimde anlattıktan sonra:

-Efendimizin hâlini gördünüz beyler? Devlet size böyle davransa, ne yaparsınız?

Mübarek millet bu, adam millet! Şimdi onun karşısında “adam olmak” bize düşüyor.

Sofrada kesin bir sessizlik vardı. Gözler ATATÜRK’e dönmüştü.

-Halil Ağanın öküzünü satıp üretimi aksatan kanunu ya biz yaptık, ya da bizim yaptığımız kanun yanlış yorumlanarak Halil Ağanın öküzünü satıyor. İkisi de bence bir… Böyle bir kanun yaptıysak, memleket çıkarlarına aykırıdır, nasıl yaparız? Eğer yaptığımız kanun böyle yorumlanıyorsa hükumet nasıl bir yönetim içindedir? Sonra unutmayın ki, olay İstanbul’da geçiyor. Bunun Van’ı var. Bitlis’i var. Kıyı bucak ilçesi var, acaba oralarda neler oluyor? Bu çark iyi dönmüyor beyefendiler!

Biz cumhuriyeti süs olsun diye yapmadık; halktan yana bir idare kurmak için yaptık. Hükumetin müfettişleri var, valileri var, kaymakamları var, bunlar Halil Ağanın öküzünü vergi borcundan satıyorlar. Yaptıklarının ne demek olduğunu elbette bilmeleri gerekli… Bunlar, size hiçbir şey söylemiyor, Halil Ağanın öküzünü satıp vergi gelirini şişkin göstermeye çalışıyorlar!…

Ne demektir bu?

Biz cumhuriyeti anlatamamışız beyler, bundan bu çıkıyor!

Paylaş; başkaları da faydalansın!

About Ömür OKUR

Elektrik - Elektronik Mühendisiyim. Türküm Müslümanım Vatanseverim. Sinema yorumcusuyum. Bugünü dünün üzerine bir şeyler katmak için yaşıyorum. Kendi hayatımın yorumcusuyum: Gün içinde benim yaşadığım yada birilerinin yaşadığı olayların bendeki yansımalarını yazıyorum, başkalarının da hayatına bir şeyler katsın diye öğrendiklerimi paylaşıyorum.

Check Also

Haluk Levent, İzmir Marşı, Yaşa Mustafa Kemal

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *